Sadziec

( ilość produktów: 1 )

sadziec wymagania zastosowanie sadzenie

Sadziec, zwany potocznie wiatrową różą, to rodzaj roślin należący do rodziny astrowatych. Zasięg rodzaju obejmuje wschodnią część Ameryki Północnej, Europę i wschodnią Azję. Niezwykle okazała i gęsto ulistniona, wieloletnia roślina kłączowa. Mrozoodporna bylina o zamierającej w okresie zimowym części nadziemnej lub wrażliwym na mróz zimozielony krzew. Sadziec to bylina osiągająca od 30 do 200 centymetrów wysokości. Łodygi są wzniesione prosta i zwykle nierozgałęzione poza obrębem kwiatostanu. Zwykle naprzeciwległe, czasem okółkowe, w górnej części pędu czasami skrętoległe. Siedzące lub ogonkowe. Kształt blaszki zróżnicowany u różnych gatunków – trójkątny, jajowaty, okrągławy, lancetowaty do równowąskiego. Blaszka niepodzielna, pierzasto podzielona albo trójdzielna, czasem klapowana pierzasto lub dłoniasto. Blaszka może być naga lub omszona, gruczołowata lub szczeciniasto-owłosiona, całobrzega lub ząbkowana. Drobne, zebrane w dyskowane koszyczki, a te z kolei w wierzchotkowaty kwiatostan złożony. Okrywa ma średnicę 1-3 mm, rzadko ponad 5 mm. Listków okrywy jest od 7 do 15, w 2-3 rzędach, zwykle są zielone, podobnej długości i omszone lub ogruczolone, różnego kształtu u różnych gatunków, czasem obłonione, rzadko nagie. Kwiatów promienistych w koszyczku jest zwykle około 5, rzadko więcej. Korona ma kształt trąbkowaty do dzwonkowatego i jest barwy białej, rzadziej różowej do fioletowej. Ząbki korony, których jest 5, są trójkątne.

Sadziec - odmiany

W Polsce dziko rośnie tylko sadziec konopiasty (E. cannabinum; zarazem gatunek typowy rodzaju). Kilka gatunków jest uprawianych, na przykład sadziec konopiasty, dęty, plamisty, purpurowy. Wiele dawniej zaliczanych tu gatunków zostało przeniesionych do innych rodzajów, w tym uprawiany także w Polsce gatunek „sadziec wonny”.

Sadziec konopniasty – bylina o łodydze wysokości od 70 do 150 cm, często pustej w środku i przybierającej barwę czerwonawą. Tworzy gęste baldachogrona o średnicy 7,5 cm z białych, różowych lub fioletowych kwiatów. Liście rośliny są przeciwległe, krótkoogonkowe, z ostrymi odcinkami i ząbkowanymi brzegami. Rośnie w widnych i wilgotnych lasach, łąkach i rowach. Kwitnie od lipca do sierpnia, wytwarzając miły zapach. Po zakończeniu kwitnienia roślinę zdobią puszyste nasiona, które są roznoszone przez wiatr.

Sadziec purpurowy – roślina zielna. Bardzo dobrze przetrzymuje mroźne zimy. Rozkwita późnym latem gęstymi kwiatostanami o średnicy do 25 cm, złożonymi z różowofioletowych kwiatów. Kwiatostany osadzone są na mocnych, fioletowych łodygach. Liście rośliny są owalne, mają szorstką powierzchnię i osiągają długość do 10 cm. Roślina dorasta do 2 m wysokości i ma około 1 m szerokości.

Sadziec wonny – roślina o wysokości 1,5 m i szerokości 1 m. Zakwita późnym latem, tworząc gęste, białe kwiatostany o średnicy 10 cm. Owalne liście (zazwyczaj o długości do 10 cm) mają często karbowane lub pikowane brzegi. Gatunek odporny na mróz.

Uprawa i wymagania

Wymagają żyznej i przepuszczalnej gleby oraz słonecznego stanowiska. Rozmnaża się je z sadzonek wytwarzanych latem, przez wysiew nasion wiosną, lub przez podział jesienią. Po przekwitnięciu obcina się kwiatostany. Sadzonki sadźca zaleca się sadzić w miejscu lekko osłoniętym, półcienistym. Należy uważać przy komponowaniu roślin niskich i wolno rosnących – sadziec może je zagłuszyć.
Rośliny uprawiane w Europie Środkowej preferują gleby żyzne, próchnicze, przepuszczalne i umiarkowanie wilgotne (tolerują szeroki zakres pH – przy czym sadziec plamisty lepiej sprawdza się na podłożu wapiennym). Gleby lekkie, piaszczyste przed sadzeniem powinno się wzbogacić kompostem i obornikiem.

Zastosowanie i sadzenie

Sadziec uprawiany jest jako roślina ozdobna. Gatunek konopniasty wykazuje właściwości lecznicze. Sadzenie odbywa się od jesieni do wiosny. Najlepszym okresem na wysiew z nasion jest wiosna, okres od kwietnia do maja. Nowe rośliny można otrzymać także przez ukorzenienie sadzonek pobranych latem od byliny macierzystej. Sadziec stosowany jest na rabatach i w grupach bylinowych, w miejscach wilgotnych, żyznych i słonecznych. Do walorów należy to, że są atrakcyjne dla licznych motyli, nadają się także na kwiat cięty.

 

pixel