Akebia

Akebia to egzotyczne pnącze o nietypowej budowie i oryginalnych, niesamowitych owocach. Wywodzi się z Azji. Największą popularnością cieszy się w Chinach, Japonii i Korei, lecz już coraz częściej można ją spotkać w polskich przydomowych ogródkach. Jest rośliną dekoracyjną. Ożywi ściany budynków i przysłoni niedoskonałości. Idealnie komponuje się w ogrodowych aranżacjach w kształcie łuku. Wydobywa lekko korzenny zapach, który z pewnością podbije serca domowników.

NAJPOPULARNIEJSZE ODMIANY AKEBII

W Polsce uprawiane są dwa rodzaje akebii: akebia trójlistkowa (Akebia trifoliata) i akebia pięciolistkowa (Akebia quinata).

CHARAKTERYSTYKA

Akebia trójlistkowa osiąga 4-5 m wysokości. Jej liście złożone są z trzech większych, jasnych listków o pofalowanych brzegach, a owoce wyrastają do 15 cm długości.
Akebia pięciolistkowa jest odmianą częściej spotykaną w naszym kraju. Jest znacznie większa od akebii trójlistkowej, osiąga 5-10 m wysokości, a w środowisku naturalnym nawet 12 m. Jej liście złożone są z 3-5 listków i przybierają ciemnozieloną barwę. Kwiaty są rozdzielnopłciowe, jednopienne, co oznacza, że na tej samej roślinie osobno są kwiaty żeńskie i męskie. Zbierają się w nieduże grona składających się z mniejszych (0, 5-1 cm średnicy) różowych kwiatów męskich i większych (2-3 cm) czekoladowo purpurowych kwiatów żeńskich. Owoce są nieco mniejsze niż owoce akebii trójlistkowej, osiągają 10-13 cm długości.
Znanych jest także kilka odmian akebii pięciolistkowej:

•  „Alba” – odmiana o jednolitych, białych kwiatach męskich i żeńskich oraz biało-zielonych owocach;
•  „Silver Bells” – posiada jasnoróżowo-purpurowe kwiaty żeńskie z ciemnoczekoladowym słupkiem i białe kwiaty męskie z różowo-purpurowym pręcikiem. Owoce są białawozielone;
•  „Variegata” – charakteryzuje się zielonymi liśćmi z białymi plamkami, które są lepiej widoczne w miejscach dobrze oświetlonych. Kwiaty są jasnoróżowe, a owoce, podobnie jak liście, mają białe przebarwienia.

UPRAWA, WYMAGANIA I PIELĘGNACJA

Akebia nie ma wielkich wymagań glebowych, lecz dbając o jej zdrowie, wzrost i owoce warto zasadzić ją w glebie nie gliniastej, dobrze przepuszczalnej i dokładnie zdrenowanej. Sadzenie powinno odbyć się w kwietniu-maju lub w sierpniu-wrześniu, na głębokość ok. 20 cm i w odstępach wynoszących 1-2 m. Akebia jest miłośniczką miejsc słonecznych lub lekko przyciemnionych. Akebii pięciolistkowej nie przeszkadzają mrozy – w ostre zimy przemarza do granicy śniegu, lecz wiosną nowe pędy wyrastają ponownie. W takich warunkach warto jednak zadbać o młode osobniki. Bardziej wrażliwa na niskie temperatury jest jednak akebia trójlistkowa, dlatego najlepiej zasadzić ją tylko w najcieplejszych rejonach kraju.
Akebia często wymaga cięcia w celu zagęszczenia. Powinno się to robić na wysokości 30-40 cm. Wiosną warto także usunąć przemarznięte i uschnięte pędy. Po 4-5 latach, kiedy roślina zaczyna się ogołacać, należy wykonać cięcie odmładzające, najlepiej w marcu. Zmusi to roślinę do wypuszczenia nowych pędów.

ZASTOSOWANIE

Akebia znana jest głównie ze swoich właściwości dekoracyjnych. Tworzy naturalną osłonę płotów, altan, słupków, pergoli i wielu innych rodzajów ogrodzeń. Jednak nie każdy wie o leczniczych właściwościach tej rośliny. Substancje zawarte w pędach wykazują właściwości przeciwzapalne, przeciwgrzybicze, przeciwreumatyczne i moczopędne.